Yapay Zekâ (YZ) Kullanım İlkeleri
Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, bilimsel yayın süreçlerinde yapay zekâ (YZ) destekli araçların kullanımını şeffaflık, etik sorumluluk ve akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde değerlendirir.
- Genel İlke
Yapay zekâ araçları, akademik çalışmalarda yardımcı bir araç olarak kullanılabilir; ancak bu araçlar yazar yerine geçemez, çalışmanın özgünlüğünden ve bilimsel sorumluluğundan yazar(lar) sorumludur. - Yazarlar İçin Yapay Zekâ Kullanımı
Yazarlar:
Dil bilgisi düzeltme,
Yazım ve anlatım iyileştirme,
Özetleme veya metin düzenleme,
Literatür tarama
gibi sınırlı ve destekleyici amaçlarla yapay zekâ araçlarından yararlanabilir.
Aşağıdaki kullanımlar etik ihlal olarak değerlendirilir:
Yapay zekâ tarafından üretilmiş metnin özgün araştırma gibi sunulması
Veri uydurma, kaynak icadı veya sonuç üretme
Analiz, yorum ve bilimsel çıkarımların doğrudan yapay zekâya yaptırılması
- Beyan Zorunluluğu
Yapay zekâ araçlarından yararlanılan çalışmalarda, yazarların bunu aşağıdaki gibi makale içinde veya dipnotta açıkça beyan etmeleri gerekir.
“Bu çalışmada yazım ve dil düzenlemeleri için yapay zekâ destekli bir araçtan sınırlı ölçüde yararlanılmıştır. Çalışmanın bilimsel içeriği ve sorumluluğu yazara aittir.” - Yazarlık ve Sorumluluk
Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez.
Yapay zekâ, telif hakkı ve etik sorumluluk taşıyamaz.
Çalışmanın tüm akademik ve etik sorumluluğu yazar(lar)a aittir. - Hakemler ve Editörler İçin Yapay Zekâ
Hakemler ve editörler, değerlendirme sürecinde gizlilik ilkesini ihlal etmeyecek şekilde yapay zekâ araçlarını kullanabilir.
Hakem raporlarının bütünüyle yapay zekâ tarafından oluşturulması kabul edilemez.
Editörler, gerekli gördüklerinde yapay zekâ kullanımına ilişkin ek açıklama talep edebilir. - İhlal Durumu
Yapay zekânın etik ilkelere aykırı kullanıldığının tespit edilmesi hâlinde:
Makale değerlendirme süreci durdurulur,
Çalışma reddedilebilir,
Gerekli durumlarda etik ihlal prosedürleri işletilir. - Güncelleme
Bu ilkeler, ulusal ve uluslararası akademik etik standartlar doğrultusunda güncellenebilir.