Memlûkler ve Memlûk-Kıpçak Türkçesi Üzerine Yapılan Çalışmalarla İlgili Bir Kaynakça Araştırması

Özet

Memlûk Kıpçak Türkçesi; Mısır, Hicaz ve Suriye’de 1250 yılından 1517 yılına dek hüküm sürmüş olan Memlûk Devleti coğrafyasında yazılan ve üretilen eserlerin diline verilen genel bir adlandırmadır. Memlûk Kıpçak Türkçesi’ne ait lügat ve gramerler, edebi eserler, atçılık alanındaki eserler, dini eserler ve okçuluk alanındaki eserler olmak üzere çeşitli birçok eser bulunmaktadır. Bu eserler dil özellikleri bakımından tam bir bütünlük göstermezler. Bu sebeple de karışık dilli olarak nitelendirilmişlerdir. Memlûk Kıpçak Türkçesi döneminde yazılmış olan eserlerde Harezm, Oğuz ve Kıpçak Türk yazı dilleri özellikleri az veya çok karışık bir şekilde görülmektedir (Özgür, 2021: 95) . Türk dili için önemli yer tutan Memlûk Kıpçak Türkçesi ile ilgili çalışmalar gün geçtikçe daha da fazlalaşmaktadır. Memlûk Kıpçak Türkçesi ile ilgili yazılan eserlerin bu denli fazlalaşması bu çalışmalarının takip edilmesini güç hale getirmiş ve bu çalışmaların özetlenmesi gerekliliği doğmuştur. Kaynakçalar araştırmacılara büyük kolaylık sağlayan önemli eserlerdir. Bu bağlamda bu makalede Türk dilinin gelişim sürecinde önemli bir evre oluşturan ve içerik açısından oldukça zengin olan Memlûk Kıpçak Türkçesi ile ilgili kitap, kitap bölümü, yüksek lisans ve doktora tezi, makale, bildiri düzeyinde yurt içi ve yurt dışında yapılmış çalışmalar dâhil olmak üzere taranmış ve listelenmiştir. Bu makale, Memlûk Kıpçak Türkçesi alanında çalışmak isteyen araştırmacılara kolaylık sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.