Şaban Teoman Duralı’nın Felsefesinde Türk Kimliği: Süreklilik ve Kırılma
Özet
Bu çalışmada, Şaban Teoman Duralı’nın Türk tarihine dair görüşleri temel alınarak Türk tarihinin, kültürünün ve medeniyet anlayışının bütüncül bir değerlendirmesi yapılmıştır. Türk tarihsel tecrübesi; İslam öncesi dönem, İslam sonrası Osmanlı dönemi ve Cumhuriyet dönemi olmak üzere üç ana evre üzerinden ele alınmıştır. Bir milletin kimliği, ancak kültürel ve tarihsel geçmişinin doğru kavranmasıyla anlaşılabilir. Türk kimliğini belirleyen başlıca unsurların devlet kurma yeteneği, sosyal hayat, savaşçılık, dil ve inanç olduğu görülmektedir. İslam öncesi Türk kültüründe devlet, merkezî bir konuma sahiptir ve bu anlayış adalet (töre) ile kut kavramları etrafında şekillenmiştir. Millet anlayışı kan bağına değil, silah arkadaşlığına dayanmaktadır. Konar-göçer yaşam tarzı ve asker-millet karakteri, Türklere özgü seyyar devlet modelinin ortaya çıkmasına neden olan en önemli etkenlerdir. Bu yapı içerisinde kadın, sosyal hayatın her alanında etkin rol üstlenmiştir. Duralı’ya göre Türklerin İslamiyet’i kabulüyle birlikte savaşçılık vasfı cihat, Kızılelma ve devlet ebed müddet gibi ideallerle ülküsel bir zemin kazanmıştır. Bu idealler doğrultusunda kurulan imparatorlukların zirvesini ise Osmanlı Devleti oluşturmuştur. Osmanlı’da temel aidiyet unsuru din olmuş ve devlet, İslam medeniyetinin taşıyıcı rolünü üstlenmiştir. Duralı, Cumhuriyet Dönemi reformlarının tarihsel ve kültürel süreklilikte ciddi kırılmalara yol açtığını savunur. Alfabe ve dil devrimi, laiklik anlayışı, ulus-devlet modeli ve sermayeci sistem; Türk kültürü ile İslam medeniyeti arasındaki bağı zayıflatmıştır. Bu kopuş, Türk düşünce hayatında bir kimlik bunalımına yol açmış; Duralı’ya göre bu durum ancak devlet öncülüğünde dayanışmacı ve toplumcu bir nizamın kurulması ile aşılabilecek bir durumdur.
Anahtar Kelimeler:
Şaban Teoman Duralı Türk Türkçe KültürReferanslar
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Orhan Yavuz, Rıza Bakış

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.