Koray Avcı Çakman’ın Okul Öncesi Döneme Yönelik Kitaplarında Söz Varlığı, Sözcüksel Çeşitlilik ve Okunabilirlik
Özet
Çocuk yazını metinlerinde söz varlığı unsurlarının, sözcüksel çeşitliliğin ve okunabilirlik düzeylerinin belirlenmesi, eserlerin hedef yaş grubuna uygunluğunun değerlendirilmesi açısından önemli veriler sunmaktadır. Bu çalışmada Koray Avcı Çakman’ın okul öncesi döneme yönelik 15 çocuk kitabının söz varlığı unsurları, sözcüksel çeşitlilik ve okunabilirlik düzeyleri incelenmiştir. Doküman incelemesine dayalı olarak yürütülen araştırmada veriler Türk Çocuk Yazını Derlemi aracılığıyla toplanmış, işlenmiş ve analiz edilmiştir. Eserlerin metinleri derleme aktarıldıktan sonra cümle ve sözcük düzeyinde etiketleme işlemleri gerçekleştirilmiş ardından söz varlığı unsurları belirlenmiş, sözcüksel çeşitlilik puanları Type-Token Ratio (TTR) yöntemiyle ve okunabilirlik düzeyleri Ateşman Okunabilirlik Ölçümü aracılığıyla hesaplanmıştır. Bulgular; eserlerde isim, fiil, sıfat ve zarf kullanımının öne çıktığını, bunun yanında deyim ve ikilemelere de yer verildiğini göstermektedir. Ayrıca eserlerde hayvanlar, doğa ve günlük yaşamla ilişkili sözcüklerin yoğun olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Sözcüksel çeşitlilik puanlarının 53,09 ile 70,09 arasında değiştiği ve tüm eserlerde farklı sözcük kullanımının belirli bir düzeyin üzerinde olduğu görülmüştür. Ateşman okunabilirlik puanlarının ise 67,13 ile 92,58 arasında değiştiği eserlerin büyük bir bölümünün kolay ve çok kolay düzeylerinde yer aldığı bilgisine ulaşılmıştır. Araştırma çocuk yazını eserlerinin söz varlığı, sözcüksel çeşitlilik ve okunabilirlik özelliklerinin derlem temelli nicel yöntemlerle birlikte değerlendirilmesine yönelik bütüncül bir örnek sunmaktadır. Sonuç olarak Koray Avcı Çakman’ın okul öncesi döneme yönelik eserlerinin söz varlığı, sözcüksel çeşitlilik ve okunabilirlik özellikleri bakımından hedef yaş düzeylerine uygun özellikler gösterdiği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler:
Çocuk Edebiyatı söz varlığı sözcüksel çeşitlilik okunabilirlik Koray Avcı ÇakmanReferanslar
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Ayça Çağlayan Özkan

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.