İki Dillilikten Çok Kültürlülüğe Avrupa’daki Türk Çocuklarının Dil ve Kimlik Mücadelesi

Aslıhan Pulat Dalkın

doi:10.25068/dedekorkut.502

Yazarlar

Aslıhan Pulat Dalkın İstanbul Aydın Üniversitesi 0000-0003-3824-2622

10.25068/dedekorkut.502

Özet

Bu çalışma, Avrupa’da yaşayan Türk çocuklarının iki dillilik sürecinde karşılaştıkları kültürel kimlik sorunlarını ve bu sorunlara yönelik çözüm yaklaşımlarını anlatı literatür taraması çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. İki dillilik bir kişi, bir meslek, bir topluluk veya toplumda görülen iki dil kullanma durumudur. İki dillilik bireylere kültürel zenginlik ve bilişsel avantajlar sağlarken aynı zamanda birden fazla kültür arasında sıkışan çocuklarda benlik algısında çatışmalara ve aidiyet duygusunda karmaşaya yol açabilmektedir. Avrupa’daki Türk diasporasının ikinci ve üçüncü kuşak çocukları göç, küreselleşme ve sosyal bütünleşme süreçleriyle şekillenen bir ortamda iki dilli bir yaşam sürdürmektedir. Bu bağlamda çocuklar hem aile içi ve kültürel değerleri koruma hem de içinde bulundukları toplumun dil ve kültürünü benimseme arasında denge kurmak zorunda kalırken toplumda bazı sorunlarla karşı karşıya gelmektedirler. Çalışmada anlatı literatür taramasına göre sosyodilbilim ve kültürel psikoloji perspektifleri temel alınarak iki dilliliğin çocukların kimlik gelişimi üzerindeki etkileri ele alınmakta dilsel ve kültürel kimlik arasındaki etkileşimleri incelenmektedir. Ayrıca kapsayıcı eğitim anlayışının çocukların kendi kültürel kökenlerini benimserken bulunduğu toplumla bütünleşmelerine nasıl katkı sağlayabileceği üzerinde de durulmaktadır. Bunun yanı sıra literatür değerlendirmeleri göstermektedir ki çok kültürlü ve iki dilliliği destekleyen eğitim ortamlarının çocukların kimlik gelişimini güçlendirdiğini dilsel ve kültürel çeşitliliğin bir tehdit olarak değil bir fırsat olarak ele alınmasının önemini göstermektedir. Bu doğrultuda makalede kapsayıcı eğitim politikalarının ve uygulamalarının göçmen kökenli çocukların hem kendi kimliklerini hem de toplumla uyumlu bir kimlik geliştirmelerini destekleyici nitelikte olması gerektiği üzerinde durulmaktadır.

Anahtar Kelimeler:

İki Dillilik Çok Kültürlülük Kültürel Kimlik Kapsayıcı Eğitim Avrupa'daki Türk Çocukları

Referanslar

Aydın, G., ve Gün, M. (2018). Çok uluslu aileye sahip iki dilli çocukların Türkçe sözlü dil becerilerinin yanlış çözümleme yöntemine göre incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(2), 325–342. https://doi.org/10.16916/aded.398338

Baker, C. (2011). Foundations of Bilingual Education and Bilingualism (79). Bristol: Multilingual Matters.

Baştuğ, D., ve Kara, Ş. (2018). İki dilli Türk çocuklarının ana dil öğretimine ilişkin aile görüşleri. Journal of Uludag University Faculty of Education, (31), 31-42. https://doi.org/10.19171/uefad.430142

Beardsmore, H. B. (1982). Bilingualism: Basic principles. Clevedon Publishing.

Bialystok, E. (2009). Consequences of bilingualism for cognitive development. In J. F. Kroll ve A. M. B. De Groot (Eds.), Handbook of bilingualism: Psycholinguistic approaches (pp. 417–432) Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780195151770.003.0024

Bialystok, E. , ve Viswanathan, M. (2009). Components of executive control with advantages for bilingual children in two cultures. Cognition, 112(3), 494–500. https://doi.org/10.1016/j.cognition.2009.06.014

Bingöl, A. S. (2013). Mother tongue instruction policies towards Turkish migrant children in Europe. Procedia-Social and Behavioral Sciences, (70), 1016–1023. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.01.153

Bloomfield, L. (1993). Language. University of Chicago Press.

Butler, Y. G. , ve Hakuta, K. (2004). Bilingualism and second language acquisition. In T. K. Bhatia & W. C. Ritchie (Eds.), The handbook of bilingualism (pp. 114–145). Blackwell Publishing.

Cummins, J. (2001). Bilingual children’s mother tongue: Why is it important for education? Sprogforum, 7(19), 15–20.

Çiftci, A. (2026). How Turkish supplementary schools in the UK boost vocabulary in bilingual children (ages 4–8). Journal of Multilingual and Multicultural Development, 47(1), 487–506. https://doi.org/10.1080/01434632.2024.2393712

Eryılmaz, R. (2023). Batı Avrupa ülkelerinde iki dilli eğitim modelleri ve iki dilli Türk çocukları. Rumeli Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (35), 107-128. https://doi.org/10.29000/rumelide.1342093

European Commission, Directorate-General for Education, Youth, Sport and Culture, Le Pichon-Vorstman, E., Siarova, H., ve Szőnyi, E. (2020). The future of language education in Europe: Case studies of innovative practices—Analytical report. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2766/478776

European Commission. (2012). Europeans and their languages: Special Eurobarometer 386. European Commission.

Field, F. W. (2011). Key concepts in bilingualism. Palgrave Macmillan.

Grosjean, F. (1982). Life with two languages: An introduction to bilingualism. Harvard University Press.

Karaağaç, G. (2013). Dil bilimi terimleri sözlüğü. TDK Yayınları.

Kilpi-Jakonen, E., ve Kwon, H. W. (2023). The behavioral and mental health benefits of speaking the heritage language within immigrant families: The moderating role of family relations. Journal of Youth and Adolescence, (52), 2158–2181. https://doi.org/10.1007/s10964-023-01807-5

Kramsch, C. (1998). The multilingual subject. Oxford University Press.

Little, S. , ve Zhou, Y. (2024). Beyond roots and wings: Co-constructing a framework for heritage language children's liminal and limbotic identities. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 46(6), 1555–1568. https://doi.org/10.1080/01434632.2024.2421437

Op Het Veld, D. , ve Duarte, J. (2025). Inclusion in culturally and linguistically diverse bilingual schools in the Netherlands: Promising beginnings, ongoing challenges. Learning Environments Research, (28), 323–344. https://doi.org/10.1007/s10984-025-09533-4

Pavlenko, A. , ve Blackledge, A. (Eds.). (2004). Negotiation of identities in multilingual contexts. Multilingual Matters. https://doi.org/10.21832/9781853596483

Prior, A. , ve MacWhinney, B. (2010). A bilingual advantage in task switching. Bilingualism: Language and Cognition, 13(2), 253–262. https://doi.org/10.1017/S1366728909990526

Snijders, V., Oudgenoeg-Paz, O., van Witteloostuijn, M., & Blom, E. (2026). Effects of shared word order on intrasentential language mixing in English-Dutch, Polish-Dutch, and Turkish-Dutch bilingual children. Behavioral Sciences, 16(6), 839. https://doi.org/10.3390/bs16060839

Sugay, L. , ve Goździak, E. M. (2024). Heritage language preservation among migrant children in Poznań and Wrocław: The emic and etic perspective. Glottodidactica, 51(2), 103–122. https://doi.org/10.14746/gl.2024.51.2.5

Şengül, K., ve Çetin, G. (2022). İki dilli Türk çocuklarının Türkçe öğrenme sorunları: Almanya Örneği. Aydın Tömer Dil Dergisi, 7(1), 117-149. https://izlik.org/JA32RY89BF

Türk Dil Kurumu. (t.y.). İki dillilik. Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. 12/08/2026 https://sozluk.gov.tr/

UNESCO. (2025, January 29). Languages matter: Global guidance on multilingual education. UNESCO. https://www.unesco.org/en/articles/languages-matter-global-guidance-multilingual-education

Vedder, P., ve Virta, E. (2005). Language, ethnic identity, and the adaptation of Turkish immigrant youth in the Netherlands and Sweden. International Journal of Intercultural Relations, 29(3), 317–337. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2005.05.006

İki Dillilikten Çok Kültürlülüğe Avrupa’daki Türk Çocuklarının Dil ve Kimlik Mücadelesi

Yazarlar

Özet

Anahtar Kelimeler:

Referanslar

İndir

Yayınlanmış

Sayı

Bölüm

Nasıl Atıf Yapılır

Lisans

Benzer Makaleler

Giriş

Duyurular

41. Sayı (Aralık 2026) Makale Çağrısı

Dede Korkut Dergisi’nin 40. Sayısı Yayımlandı

Anahtar Kelimeler