Araştırma ve Yayın Etiği Politikası
Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi’nde yürütülen yayın süreçleri, bilginin tarafsız, şeffaf ve saygın biçimde üretilmesi ve yaygınlaştırılması ilkesine dayanmaktadır. Bu doğrultuda uygulanan etik ilkeler, yayımlanan çalışmaların bilimsel niteliğini artırmanın yanı sıra yazarların, hakemlerin, editörlerin ve ilgili kurumların akademik güvenilirliğini de doğrudan etkilemektedir.
Hakemli yayıncılık, bilimsel yöntemin temel unsurlarından biridir. Bu nedenle yayın sürecinin tüm paydaşlarının (yazarlar, hakemler, editörler, yayıncı, okuyucular ve araştırmacılar) etik ilkelere uygun davranması esastır. Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, yayın etiği kapsamında tüm paydaşlardan aşağıda belirtilen etik ilke ve sorumluluklara uymalarını bekler.
Bu politika, açık erişim olarak ULAKBİM TR Dizin Etik İlkeleri ve Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan ilke, rehber ve politikalar esas alınarak hazırlanmıştır
Yazarların Etik Sorumlulukları
- Yazarlar, gönderdikleri çalışmanın ilgili akademik alanlara özgün, bilimsel ve nitelikli bir katkı sunduğundan emin olmalıdır.
- Gönderilen çalışmalar özgün, araştırmaya dayalı ve bilimsel yöntemlere uygun olmalıdır.
- Dergi tarafından intihal taraması yapılmakla birlikte, intihal, veri uydurma (fabrication), veri çarpıtma (falsification) ve benzeri tüm akademik etik ihlallerinin hukuki ve bilimsel sorumluluğu yazarlara aittir.
- Aynı çalışma eş zamanlı olarak başka bir dergiye gönderilmemeli ve daha önce herhangi bir dergide değerlendirme sürecine alınmamış olmalıdır.
- Makalede yazar olarak yer alan tüm kişilerin çalışmaya doğrudan ve anlamlı akademik katkı sağlamış olması gerekmektedir.
- Akademik katkısı olmayan kişilerin yazar olarak gösterilmesi ya da yazar sıralamasının unvan, yaş, cinsiyet veya benzeri bilim dışı ölçütlere göre belirlenmesi yayın etiğine aykırıdır.
- Dergiye makale gönderen yazarlar, derginin yayın ve yazım ilkelerini okumuş, anlamış ve kabul etmiş sayılır.
- Metin içi atıflar ve kaynakça eksiksiz, doğru ve etik kurallara uygun biçimde düzenlenmelidir.
- Yazarlar, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yayımlanan Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi hükümlerini dikkate almakla yükümlüdür.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
- Hakemler, değerlendirme sürecinde yayımlanacak makalelerin akademik niteliğini belirlemede temel role sahip olduklarının bilinciyle hareket etmelidir.
- Hakemler yalnızca;
- uzmanlık alanlarına giren,
- çift kör hakemlik ilkesine uygunluğu sağlayabilecekleri,
- gizliliği tam olarak koruyabilecekleri
çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir. - İnceleme süreci tamamlandıktan sonra da makaleye ilişkin hiçbir bilgi, belge veya içeriğin üçüncü kişilerle paylaşılmaması esastır.
- Hakemler değerlendirmelerini yalnızca çalışmanın bilimsel içeriği, yöntemi ve akademik yeterliliği temelinde yapmalıdır; görüş ayrılıkları değerlendirme sonucunu etkilememelidir.
- Hakem raporları nesnel, ölçülü ve akademik bir dil ile hazırlanmalıdır. Hakaret, küçümseme veya kişisel itham içeren ifadelere yer verilmemelidir.
- Olumsuz değerlendirmelerde, kararın gerekçesi açık, somut ve gerekçelendirilmiş biçimde sunulmalıdır.
- Hakemler, kendilerine tanınan süre içerisinde değerlendirmelerini tamamlamalı; değerlendirme yapamayacakları durumlarda makul süre içinde editörlüğü bilgilendirmelidir.
Editörlerin Etik Sorumlulukları
- Editörler, derginin amaç ve kapsamına uygun, ilgili akademik alanlara bilimsel katkı sağlayacak çalışmaları değerlendirme sürecine almalıdır.
- Editörler; makalelerin kabulü veya reddi sürecinde çıkar çatışmasına yol açabilecek kişisel, akademik veya kurumsal ilişkilerden kaçınmalıdır.
- Bir makalenin kabulü veya reddine ilişkin nihai karar yetkisi ve sorumluluğu editörlere aittir.
- Hakemlerin ve yazarların kimlik bilgilerinin karşılıklı olarak gizli tutulması editörlerin sorumluluğundadır.
- Editörler, gönderilen çalışmalar için intihal taraması yapılmasını sağlamak ve akademik etik ihlallerinin önüne geçmekle yükümlüdür.
- Ön inceleme, hakemlik, editöryal düzenleme ve yayımlama süreçlerinin zamanında, adil ve şeffaf biçimde yürütülmesi editörlerin temel görevidir.
- Editörler, tüm karar süreçlerinde akademik ölçütleri ve bilimsel niteliği her türlü kişisel veya idari kaygının önünde tutmalıdır.
Etik İhlaller ve Yaptırımlar
Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi’nde etik ihlal tespit edilmesi hâlinde;
- değerlendirme süreci derhâl sonlandırılır,
- yayımlanmış çalışmalar için geri çekme (retraction) işlemi uygulanabilir,
- gerekli görülen durumlarda ilgili yazarların bağlı bulunduğu kurumlara ve yetkili mercilere bildirim yapılabilir.
Bu tür ihlaller, derginin etik yayıncılık ilkeleri çerçevesinde değerlendirilir ve ULAKBİM TR Dizin Etik İlkeleri ile COPE rehberleri esas alınarak karara bağlanır.